Zeka Oyunları

SAAT ÜCRETİ 15 TL 

ZEKA OYUNLARININ AMAÇLARI 

4.1. Problem Çözme Zekâ oyunları dersinin ve etkinliklerinin temeli problem çözmedir. Problemi sadece sayılar ve şekillerle değil gerçek hayat materyalleri ile kurgulayarak öğrencilerin problemleri gerçek dünya sorunlarıyla ilişkilendirmesi sağlanacaktır. Zekâ oyunlarında çözüme giden yol birçok farklı yöntem kullanmayı gerektirebilir. Bazı problemler çok basit ve pratik bir yöntemle çözülebilirken, bazıları için kapsamlı, daha sistemli bir çalışma ve araştırma gerekebilir. Öğrencilerin uzun vadede problem çözmede başarılı olmalarını sağlamak için problem çözmenin temel aşamaları kavratılmalıdır. Bu aşamalar aşağıda ardışık olarak tanımlanmıştır:

a) Problemin farkına varmak: Her konuda olduğu gibi öğrencilerde istek olmazsa problemin çözümünde başarıya ulaşılması mümkün olmayacaktır. Öncelikle öğrencinin bir problem olarak algılayabileceği bir durum, olay ya da sorun olmalıdır. Öğrencinin ilgisini çekmeyen bir konu onun için bir problem değildir. Öğretmen sınıfta sıklıkla zekâ oyunlarıyla problem çözmenin estetik yönlerini doğal akışı içinde gündeme getirmeli ve problem çözmeden alınan zevk paylaşılmalıdır.

b) Problemi anlamak, kavramak: Her konuda olduğu gibi öğrencilerde istek olmazsa problemin çözümünde başarıya ulaşılması mümkün olmayacaktır. Öncelikle öğrencinin bir problem olarak algılayabileceği bir durum, olay ya da sorun olmalıdır. Öğrencinin ilgisini çekmeyen bir konu onun için bir problem değildir. Öğretmen sınıfta sıklıkla zekâ oyunlarıyla problem çözmenin estetik yönlerini doğal akışı içinde gündeme getirmeli ve problem çözmeden alınan zevk paylaşılmalıdır.

c) Çözüm yönteminin seçilmesi, belirlenmesi: Problemleri çözmek için birçok farklı çözüm yöntemi mevcuttur. Deneme-yanılma, tüme varma, tümden gelme, varsayım kullanma, problemi dönüştürme, problemi parçalama vb. çözüm yöntemlerinden en uygun olan biri veya bazıları seçilmelidir. Hangilerinin neden hangi problemlerde uygun olduğu sınıfta konuşulmalı ve paylaşılmalıdır. Ders zamanı sadece problem çözmeye harcanan bir süre olmamalı, aynı zamanda uygun fırsatlarda süreç hakkında da öğrencilerin konuşmaları ve yazmaları sağlanmalıdır. d) Yöntemin uygulanması: Yöntemin uygulanması süreci bazen kısa bazen ise çok kademeli olabilir. Bireysel veya takım çalışmasında bu aşamada sistemli bir çalışma yapılmalıdır. Bu aşamada yöntemin uygulanmasında sistemli olmanın gereği tartışılmalı ve paylaşılmalıdır. c) Kontrol: Çözümün tüm kuralları ve şartları sağladığı kontrol edilmelidir. Şartları sağlayan ve çözüme daha çabuk ulaşmayı sağlayan yöntemler bu süreçte doğal olarak ön plana çıkacaktır.

d) Genelleme: Uygulanan yöntemin geçmişte karşılaşılmış veya gelecekte karşılaşılacak hangi problemlerde kolaylık sağlayabileceği sorgulanmalıdır. Benzer problemler belirlenerek tartışılmalı ve çözüm yolları genelleştirilmeye çalışılmalıdır. Genelleştirilmeye çalışma mutlaka her problem çözme sürecinin sonunda yapılmalı ve bu sınıfta kolektif bir alışkanlık haline gelmelidir. Problem çözme becerilerinin geliştirilmesine yönelik oyunların uygulanmasında aşağıdaki amaçların dikkate alınması gerekir:

a) Problemleri tam olarak anlamak için problemin doğasına ilişkin sorgulama becerisinin geliştirilmesi, b) Farklı zekâ oyunları kullanılarak çeşitli problem çözme yöntem ve stratejilerinin geliştirilmesi,

c) Problem çözmede edinilen deneyimlerle öğrencilerin öz güveninin geliştirilmesi,

d) Hızlı ve etkin karar verme becerisinin geliştirilmesi,

e) Problemlerin çözümünde sorgulayıcı ve şüpheci bir yaklaşımın geliştirilmesi,

f) Kendilerinin bireysel olarak güçlü ve zayıf yönlerini tanımalarının sağlanması,

4.2. İletişim Günümüzde her birey bir takımın parçası olarak hayatını sürdürmek zorundadır. Bu yüzden öğrenciler eğitim sürecinde takım üyesi olmanın gereklerini öğrenmelidir. Zekâ oyunları güçlü bir iletişim aracıdır ve birçok profesyonel şirketin eğitimlerinde takım çalışmasını öğretmek amacıyla da kullanılmaktadır. Ayrıca zekâ oyunları entelektüel bilgi ve birikimin evrensel bir göstergesi olarak görülür. Bu sayede zekâ oyunları bağlamında dünyanın her yerinden insanlarla iletişim kurma fırsatı olacaktır. İletişim becerilerinin geliştirilmesine yönelik oyunlarda aşağıdaki amaçların dikkate alınması gerekir:

a) Problem çözme ve fikir geliştirmede takım çalışması becerilerinin geliştirilmesi,

b) Öğrencilerin düşüncelerini etkili bir şekilde ifade edebilme becerilerinin geliştirilmesi,

c) Bir problemin çözümü ile ilgili farklı ve karşıt görüşleri ifade etme becerilerinin geliştirilmesi.

4.3. Akıl Yürütme Zekâ oyunlarında başarı hızlı ve doğru bir şekilde akıl yürütmeye dayanmaktadır. Geçmişte öğrenilen problem çözme yöntemleri zekâ oyunlarını çözmek için az veya çok fayda sağlasa da zekâ oyunları ezbere dayalı bir ders değildir. Zekâ oyunlarını bu kadar eğlenceli kılan da sürekli değişen türleri ve zorluk seviyeleri olmasıdır. Akıl yürütme, sistemli problem çözme becerisi ile birlikte öğrencilerin ömür boyu kullanacakları en önemli zihinsel becerileri olacaktır. Akıl yürütme becerisinin geliştirilmesine yönelik oyunlarda aşağıdaki amaçların dikkate alınması gerekir:

a) Mantığa dayalı fikirler üretebilme,

b) Gruplandırma becerilerini geliştirebilme,

c) Deneyimlerden çıkarımlarda bulunma,

d) Benzetim yoluyla akıl yürüterek problem çözebilme,

e) Tümdengelim yöntemiyle problem çözebilme,

f) Sayıları kullanarak işlemsel stratejiler geliştirme,

g) Soyut sembolleri kullanarak hareket stratejileri oluşturma,

h) Sözel oyunlarda semantik stratejiler geliştirme,

i) Üç boyutlu nesnelerin hareketi ve ilişkilerini kavrama,

j) Üç boyutlu düşünme ve muhakeme becerilerini geliştirme.

 

Kaynak: MEB Talim Terbiye KuruluBaşkanlığı, Zeka Oyunları Dersi Kazanımları